Fren balataları, lastiklerinizle birlikte motosikletinizin en önemli parçalarından biridir. Ancak balataların değiştirilmesi söz konusu olduğunda, pek çok sürücü kaç seçeneğin olduğunun farkında bile değildir. Bu yazımda organik, yarı sinter, sinterli ve seramik balatalar arasındaki farkı ve hangilerinin sizin için uygun olacağını bulabilirsiniz!

Motosikletinizin fren balatalarını değişmeyi düşündüğünüzde tüm farklı fren balatası türlerini, nelerden oluştuklarını ve nasıl çalıştıklarını, mevcut markaları öğrendiğinizde sizin için mükemmel fren balatalarını elde etme bilgisine sahip olursunuz.

“Maneti sıktığımda motosikletimi durdurdukları sürece… iyiler, değil mi?”

Sürücülerin büyük çoğunluğu için “evet”. Frenler, motosikletlerin en heyecan verici bileşenlerinden biri değildir – çoğu sürücü, “dur”dan çok “devam et” ile ilgilidir ve fren balatası motosikleti durdurduğu sürece birçok sürücüyü mutlu etmeye yeter.

Ancak fren balatalarında “motosikletinizi durduran şeylerden” çok daha fazlasıdır ve çoğu insanın düşündüğünden daha çok seçenek vardır. Hoş bir kavrama hissi veren organik balatalar, sizi hızla yavaşlatacak güçlü metalik sinterli balatalar veya modern fren teknolojisinde son nokta olan seramik balatalar.

Fren Balataları ne yapar?

Sürücü, disk frenli bir motosikletin fren manetine veya pedalına bastığında, manete veya pedala takılı olan ana fren silindiri sisteme basınç uygular ve tekerleklerdeki fren kaliper(ler)ine hidrolik basınç gönderir. Kaliperler, fren balatalarının metal arkalığına karşı dışa doğru zorlanan bir veya daha fazla pistona sahiptir. Fren balataları dönen rotora kenetlendikçe, motosiklette oluşan kinetik enerjiyi hızdan ısı enerjisine dönüştüren sürtünme yaratırlar. Bu ısı fren rotorlarına, balatalara ve kaliperlere ve son olarak da havaya geçer.

Fren Balatası nedir?

Fren balataları, disk fren sistemlerinde fren disklerine (genellikle fren rotorları da denir) temas eden sürtünme yüzeyleridir. Çelik bir destek plakasına yapıştırılmış (eskiden perçinlenmişlerdi) çeşitli sürtünme malzemelerinden yapılmıştır. Eski fren balatalarının çoğu asbestten yapılmıştır. Ancak malzemenin sağlık açısından tehlikeleri anlaşıldıkça, asbest aşamalı olarak kaldırılmış ve yerine daha yeni, yüksek teknolojili malzemeler getirilmiştir. Bugün, fren balataları (sürtünme malzemesi) çeşitli yüksek teknolojili malzemelerden yapılmaktadır.

Sinterli Fren Balataları

Sinterli fren balataları şu anda en popüler balata türüdür. En geniş koşulların üstesinden geldikleri için neredeyse tüm motosikletlerde orijinal ekipman olarak kullanılırlar. Sinterleme, aşınmaya çok dirençli bir sürtünme malzemesi oluşturmak için metal partiküllerin ısı ve basınç altında kaynaştırılması işlemidir. Bu nedenle, sinterli balatalar yarışçılar, şehir sürücüleri ve dik engebeli arazide sürüş yapanlar için çok uygundur.

Sinterli fren balataları, soğuktan sıcağa sabit bir sürtünme katsayısı sağlar ve hemen iyi bir kavrama yapar. Ayrıca aşırı ısıyı iyi idare eder, zayıflamaya (Fren zayıflaması, özellikle yüksek yük veya yüksek hız koşullarında, bir aracın frenlerinin tekrar tekrar veya sürekli olarak kullanılmasından sonra, frenleme etkisinde meydana gelebilecek istenmeyen bir azalmadır.) dirençlidir ve diğer tiplerden daha uzun süre dayanırlar. Ayrıca yağmurda ve çamurda bile iyi performans gösterirler.

Ancak, bazı dezavantajları var. Sinterli balatalar rotorlarda daha fazla aşınmaya neden olur. Bu nedenle ekonomik bakım isteyen bir sürücüyseniz, balataları değiştirmek rotorlardan daha kolay ve ucuz olduğundan organik balataları kullanmayı düşünün. Sinterli balatalar ayrıca fren yapıldığında organiklerden daha gürültülüdür ve daha pahalıdırlar.

Organik Fren Balataları

Organik fren balataları, özel reçinelerle birbirine bağlanmış bir elyaf ve dolgu karışımından yapılır. Bazı organik balatalar dayanıklılığı artırmak için Kevlar ve karbon gibi fiber bileşenleri kullanıyor. Organik fren balataları, fren uygulandığında daha çeşitli ve hisli veya geri bildirim sağlayan daha yumuşak bir yapıya sahiptir. Bu, sinterli balataların daha ani tutuşunun veya ilk kavramasının aksine düşük başlangıç ​​kavraması ile düşük hızlarda daha fazla kontrol sağlar.

Organik balatalar daha az rotor aşınmasına neden olur. Bu da rotorları sık sık değiştirmek istemeyen sürücüler için iyi bir tercih olabilir. Organik balatalardaki daha yumuşak malzemeler, onları sinterlilerden daha sessiz hale getirir. Organik balatalar daha az fren tozu üretir ve genellikle sinterli balatalardan daha ucuzdur.

Ancak organik fren balatalarının dezavantajları da vardır. Daha yumuşak olan organik pedler daha hızlı aşınır ve yüksek ısıya dayanıklı değildir. Organik astarlar maksimum çalışma sıcaklığına ulaştıklarında sürtünme katsayılarını hızla kaybeder ve zayıflar. Ayrıca ıslak veya çamurlu koşullarda, organik balatalar iyi performans göstermez ve hatta yüzeylerinde gelecekteki frenleme kabiliyetini azaltabilecek bir katman oluşturabilir.

Yarı Sinter Fren Balataları

Hem sinterli hem de organik balataların özelliklerini isterseniz başka bir alternatif daha var. Yarı sinter balatalar, sinterli balataların uzun ömürlü niteliklerini düşük rotor aşınması ve organik balataların kavrama hissi ile birleştirir. Yarı sinter balatalar, dayanıklılık ve performans için sinterli ve organik arasında tam ortaya gelecek şekilde tasarlanmış organik bir matriste ağırlıkça yüzde 30 bakır kullanır ve birçok sürücü için iyi bir seçenektir.

Seramik Fren Balataları

Seramik Kompozit fren balataları, aşırı basınç ve sıcaklıklarda bağlanmış yüksek mukavemetli seramik elyaflar ve demir dışı metal filamentler kullanılarak oluşturulur. Yumuşak metal filamentler, iyi bir başlangıç “kavraması” için orta düzeyde sürtünme taban katsayısına sahip bir sürtünme malzemesi üretirken, ısıya dayanıklı seramik lifler ve polimerik bağlayıcılar, yüksek sıcaklıkta fren “zayıflamasına” katkıda bulunan termal balata ayrışmasını ve gaz çıkışını azaltır. Ayrıca sessizdirler ve çok çeşitli koşullarda güçlü frenleme performansı sağlarlar.

Seramik Kompozit malzeme, kilometrelerce sürüşten sonra bile hem soğuk hem de sıcak olduğunda iyi bir durdurma gücü sağlar. Demir içermeyen metal filament matrisi, hızlı termal geri kazanım için ısıyı balata-rotor arayüzünden çabucak uzaklaştırmak için yüksek termal kütle ve termal iletkenlik sağlar. Daha düşük çalışma sıcaklıkları, rotor aşınmasını ve deformasyon veya bükülme riskini azaltır. Ancak, tüm motosiklet modelleri için mevcut değildir.

Balatalarınızı Nasıl Kontrol Edersiniz?

Motosiklette, sürüşten önce ve yağ değişimleri sırasında vb. fren balatalarınızı görsel olarak kontrol etmeyi alışkanlık haline getirin. İç ve dış balatalar olduğu için bir el fenerine ihtiyacınız olabilir. Arka taraf da dahil olmak üzere kaliperlere bakın. Balataların üzerinde bulunan oluk/oluklar (çizgi) görünmüyorsa, fren balatalarınız aşınmış olabilir ve değiştirilmesi gerekebilir.

Üretici ne olursa olsun, balataların genellikle bir aşınma sınırı işaretçisi olur. Eğer yoksa, iki milimetre kalınlık değiştirilmeleri gerektiğinin işaretidir.

Ayrıca her zaman frenlerinizden gelen sesleri dinlemeli ve dikkat etmelisiniz. Bununla birlikte, bir kazıma veya gıcırdama sesi, kesinlikle endişe etmeniz için güçlü bir nedendir. Bu, metal fren balatası desteğinin rotor yüzeyine sürtündüğünün bir belirtisidir. Metalden metale temasla sürmeye devam etmek rotorlarınızı mahvedecek ve gerektiği gibi duramayacağınız için bir çarpışmaya neden olabilir.

Fren balataları kritik öneme sahiptir, bu nedenle güvenilir markanın ürünlerini tercih etmek önemlidir. Bu alanda birçok bilinen marka varken, daha ucuz, bilinmeyen markalardan uzak durmanızı ve kanıtlanmış sicili olanlara bağlı kalmanızı şiddetle tavsiye ederim.

Fren balatası ile ilgili fikirlerinizi ve tavsiyelerinizi yorum kısmında paylaşabilirsiniz.

0

Sefa Aşar

facebooktwitterlinkedininstagram

Azra ve Vefa'nın babası, Uluslararası Ticaret yapar. Uzun yol gitmeyi, yeni yerler keşfetmeyi, doğayı sever. Ducati Multistrada 950 (2017) sürer. Önceki yol arkadaşı Kawasaki Versys 650 (2015). Aldığı sürüş eğitimleri: Başlangıç, Temel Hakimiyet, Yol 1, Yol 2, Yol 3